کودکی که میل ندارد با همسالانش بازی کند، نوجوانی که سعی میکند به تنهایی کارهای خود را پیش ببرد، و فردی که از حضور در کارهای دسته جمعی طفره میرود تنها چند نمونه از افراد انزواطلب و گوشه گیر هستند.

متاسفانه این روزها انزواطلبی به شدت در بین اقشار مختلف جامعه گشترش پیدا کرده و میل به گوشه گیری، به یکی از رفتارهای نسبتأ شایع تبدیل شده است.

شاید فرد انزواطلب گمان کند که این رفتار انتخاب خود اوست و اینگونه راحت تر است. اما رفتار انزواطلبی بسیار آزار دهنده و مخرب میباشد که در صورت درمان نشدن فرد را به سوی اختلالات دیگر مثل افسردگی، خشم، اضطراب، عدم اعتماد بنفس و تضعیف عزت نفس و زودرنجی سوق می‌دهد.

فرد گوشه گیر رفته رفته احساس تنهایی میکند و ارتباطات خود را از دست میدهد، که این خود موجب می‌شود شخص در معرض آسیب‌های جدی قرار بگیرد.

 

چرخه‌ی انزواطلبی

همانطور که حضور پیدا نکردن در جمع و قطع ارتباط با دیگران باعث بروز احساسات مخرب در فرد میشود، به همان شکل هم عدم احساس توانمندی و کمی عزت نفس و نیز ناتوانی در بروز احساسات، بیان افکار و نظریات، خود باعث جدایی فرد از فعالیت های گروهی و روابط اجتماعی می شود. و این چرخه همچنان ادامه خواهد داشت‌.

انزواطلبی به هر دلیلی که سراغ فرد آمده باشد باید آسیب شناسی و خنثی شود تا شخص مبتلا بتواند مثل ماهی کل دوباره به دریا برگشته طعم خوب زندگی با ديگران را بچشد.

علت های گرایش به انزواطلبی

 

گاهی به خاطر نقص عضو یا عارضه جسمی انزواطلبی را پیشه میکند و گاه به خاطر شکست‌های متعدد و تحقیر شدن در جمع‌ فرد این رفتار را پیش میگیرد. همچنین نداشتن امنیت روانی در محیطهای گوناگون، مدرسه، خانواده و فشارهای روانی مستمر از جانب آنها می‌تواند عامل بروز انزواطلبی باشد.

یکی دیگر از عوال بسیار موثر در شکل گیری انزوا خانواده است. خانواده به ویژه والدین نقش بسیار پررنگی را در شکل گیری شخصیت انزواطلب ایفا میکنند.
تنبیه، تهدید، توبیخ و مخصوصا محرومیت از عواطف مادرانه و پدرانه، کنترل شدید روی رفتارها در سنین کودکی و نوجوانی، سختگیری های افراطی و توقعات وسواس گونه و غیر منطقی، از دلایلی شکل گیری انزواطلبی در خانواده به شمار میرود.

 

عوارض انزواطلبی

چنانچه هرچه زودتر برای بهبود این عارضه اخلاقی قدمی برداشته نشود، مشکلات جسمی و روحی فراوانی به صورت زنجیروار فرد مبتلا را احاطه خواهند کرد. در زیر به چند نمونه از عوارض انزواطلبی در بلند به صورت فهرست اشاره میکنم.

 

نشانه‌های ذهنی

🔸️ترس از تنها بودن در هر وضعیت

🔸️ترس از حضور در مکان های شلوغ

🔸️ترس از دست دادن کنترل در یک محل عمومی

🔸️ترس از بودن در مکان های که ترک کردن آن ها ممکن است دشوار باشد، مانند آسانسور و یا قطار

🔸️عدم توانایی ترک خانه خود (خانه متصل) و یا تنها قادر به ترک آن اگر شخص دیگری همراه شما باشد.

🔸️حس درماندگی

🔸️وابستگی بیش از حد به دیگران

 

نشانه‌های جسمی

علاوه بر این ممکن است علائم و نشانه های حملات اضطرابی را داشته باشید که عبارتند از:

🔸️ضربان قلب سریع

🔸️عرق کردن زیاد

🔸️مشکلات تنفسی

🔸️احساس لرزش، بی حسی یا سوزش

🔸️درد یا فشار قفسه سینه

🔸️سبکی سر یا سرگیجه

🔸️گرگرفتگی و لرز ناگهانی

🔸️ناراحتی معده و اسهال

🔸️احساس از دست دادن کنترل

🔸️ترس از مرگ

 

شاید مطللب زیر را بپسندید:

قسمت تارک مغز کجاست؟ و چه نقشی در احساسات ما دارد؟| سید حسين سیدزاده

پنهان‌کاری یا حریم شخصی؟|نواقص اخلاقی | حسین سید زاده